پیوند ها
آمار بازدید سایت

فهرست مطالب
مقدمه ....................................................................................................... 1
كليات ....................................................................................................... 6
1 تاريخچة ديني ايران پيش از اسلام - ...................................................................... 7
2 تاريخچة ديني ايران در سدههاي اول تاريخ اسلام - ................................................ 16
فصل اول: سياهجامگان ..................................................................................................... 20
1 معرفي سياهجامگان - ................................................................................... 21
1-1 ابومسلم خراساني، رهبر سياهجامگان - ..................................................................... 22
1-2 وجه تسمية سياهجامگان - .................................................................................... 26
1-3 بررسي تاريخي سياهجامگان - ................................................................................ 27
1-4 هدف سياهجامگان - ........................................................................................... 34
2 معرفي جنبشهاي بهآفريد، سنباد، استادسيس و اسحاق ترك - ......................................... 35
2-1 جنبش بهآفريد - ................................................................................................ 36
2-1-1 نماز - .................................................................................................. 40
2-1-2 شراب - ................................................................................................ 42
2-1-3 حذف باژ پيش از غذا - ............................................................................. 43
2-1-4 آباداني و تعمير - راهها و پلها ..................................................................... 44
2-1-5 نكشتن حيوانات - .................................................................................... 45
2-1-6 ادعاي عروج - ........................................................................................ 46
2-2 جنبش سُنباد - .................................................................................................. 47
2-3 جنبش اسحاق ترك - .......................................................................................... 53
2-4 جنبش استادسيس - ............................................................................................ 55
3 بررسي عقيدتي سياهجامگان - .......................................................................... 58
ت
4 انعكاس باورهاي ايران باستان در عقايد و افكار سياهجامگان - ......................................... 68
4-1 ازدواج با محارم - .............................................................................................. 69
2-4 خرفسترغن - ................................................................................................... 71
4-3 اشتراك در ناموس.......................................................................................................... - 72
فصل دوم: راونديه .......................................................................................................... 76
1 معرفي راونديه - ........................................................................................ 77
1-1 وجه تسمية راونديه - .......................................................................................... 79
1-2 بررسي تاريخي راونديه - ..................................................................................... 79
1-3 هدف راونديه - ................................................................................................. 82
2 بررسي عقيدتي راونديه - ............................................................................... 82
3 انعكاس باورهاي ايران باستان در عقايد و افكار راونديه - .............................................. 84
3-1 الوهيت - ........................................................................................................ 84
3-2 ازدواج با محارم - .............................................................................................. 89
3-3 مهماننوازي - ................................................................................................... 89
فصل سوم: سفيدجامگان .................................................................................................. 91
1 معرفي سفيدجامگان - ................................................................................... 92
1-1 مقنع، رهبر سفيدجامگان - .................................................................................... 93
1-2 وجه تسمية سفيدجامگان - ................................................................................... 94
1-3 بررسي تاريخي سفيدجامگان - ............................................................................... 95
1-4 هدف سفيدجامگان - ........................................................................................ 102
2 بررسي عقيدتي سفيدجامگان - ....................................................................... 103
3 انعكاس باورهاي ايران باستان در انديشههاي سفيدجامگان و بنيانگذار آن - ......................... 105
3-1 درخشش صورت مقنّع - .................................................................................... 105
ث
3-2 نحوۀ ديدار با مقنع - ......................................................................................... 109
3-3 زندگي مقنع به همراه همسران - ........................................................................... 110
3-4 ياريدهنده در جنگ و شكستناپذير - ................................................................... 111
3-5 رازداني و غيبگويي - ........................................................................................ 112
3-6 نقاب - ......................................................................................................... 114
3-7 ضيافت آييني و عروج به آسمان - ......................................................................... 117
3-8 شباهت بين مهرابه و بارگاه مقنع - ........................................................................ 118
3-9 اشتراك در مال و ناموس - ................................................................................. 120
فصل چهارم: خرمدينان .................................................................................................. 122
1 معرفي خرمدينان - .................................................................................................... 123
1-1 بابك خرمدين، رهبر خرمدينان - .......................................................................... 123
1-2 وجه تسمية خرمدينان - ..................................................................................... 125
1-3 بررسي تاريخي خرمدينان - ................................................................................ 126
1-4 هدف خرمدينان - ............................................................................................ 133
2 بررسي عقيدتي خرمدينان....................................................... ....................................... - 134
3 انعكاس باورهاي ايران باستان در عقايد و افكار خرمدينان - ................................................ 137
3-1 گاوكشي - ..................................................................................................... 139
3-2 جنگجويي - ................................................................................................... 141
3-3 طهارت و پاكي - ............................................................................................. 142
3-4 ازدواج با محارم - ............................................................................................ 146
3-5 اعتقاد به گرزْمان - ........................................................................................... 147
3-6 نفي تعدد زوجات - .......................................................................................... 149
3-7 تحريم طلاق - ................................................................................................ 150
ج
3-8 ظهور منجي - ................................................................................................. 152
3-9 اعتقاد به دو اصل روشني و تاريكي - ..................................................................... 152
3-10 آزار نرساندن به حيوانات و گياهان - .................................................................... 155
3-11 اعتقاد به تناسخ ارواح - ................................................................................... 159
3-12 سرنوشت روان پس از مرگ - ............................................................................ 164
3-13 اشتراك در مال و ناموس - ................................................................................ 163
3-14 آزار نرساندن به مردم - .................................................................................... 165
3-15 محبت و مهماننوازي - .................................................................................... 166
3-16 لذتجويي - ................................................................................................ 166
3-17 اعتقاد به وجود هميشگي پيامبران و عدم انقطاع وحي - ............................................. 167
نتيجهگيري ................................................................................................................. 169
فهرست منابع .............................................................................................................. 173
1
مقدمه
جنبشهاي شكلگرفته در ايران پس از اسلام با انگيزهها و اهداف مختلفي پديد آمدهاند. رهبران
برخي از اين جنبشها كه علاقهاي به دين اسلام نداشتند، درصدد بودند تا اديان، عقايد و
انديشههاي كهن ايراني را دوباره در ايران رواج دهند. در واقع، با غلبة اسلام بر ايران، اگر چه
عدۀ زيادي از ايرانيان دين اسلام را پذيرفتند و از عقايد كهن خود دست كشيدند، اما بودند
كساني كه اعتقادات كهن خود را از دست نداده و منتظر فرصتي براي ترويج مجدد آنها بودند.
اين افراد كه هر كدام عقايد و دعاوي خاص خود را داشتند، براي رسيدن به اهداف خود، بر
ضد دستگاه خلافت اسلامي شوريدند و در مدت كمي موفق شدند افراد زيادي را به جنبش
خود جذب كنند. آنان پس از جذب گروه زيادي از مردم، انديشههاي ايراني مدّنظر خود را
تبليغ نموده و افكار و اذهان مردم را به شدت تحت تأثير قرار دادند. جنبشهاي ديني مختلفي
كه توسط اين افراد پايهگذاري شد، با وجود پذيرش دستهاي از اعتقادات اسلامي، محل تجلي
و تبلور برخي از عقايد و باورهاي ايران باستان بودند.
از ميان جنبشهاي ديني مختلفي كه در قرون اولية اسلامي رخ داد، ما در اين جستار برآنيم
تا جنبشهايي را بررسي كنيم كه نه تنها انديشههاي ايراني در آنها وجود داشته باشد، بلكه
خاستگاه آنها ايران بوده و در دو قرن اول هجري رخ داده باشند. با اين توصيف، فرقي چون
ميمونيه از خوارج و منصوريه از فرق غلات كه اعتقاداتي همچون ازدواج با محارم در – - - -
بين آنها به چشم ميخورد، 1 چون خارج از مرزهاي ايران شكل گرفتند و خاستگاه اولية آنها
در ايران نبوده، مورد بررسي قرار نميگيرند و شورش افرادي
و.......
برچسب های مهم