اسماعیل عرفانی فرزند سوم از چهار فرزند نخستینازدواج پدر در سال 1295 در بندر انزلی بدنیا آمد، تحصیلات مقدماتی خود را در مدرسهای که پدر تأسیس کرده بود، در انزلی به پایان رسانید و بعد برای ادامه تحصیل به رشترفت و دوره متوسطه را در آن شهر گذراند. درآن زمان دانش آموزان می توانستند در صورتبرخورداری از استعداد و توانایی تحصیلی چشمگیر چند کلاس را در یک سال بگذرانند واسماعیل عرفانی نیز با استفاده از این حق و به اتکای استعداد و ظرفیت خارق العاده اشتوانست در سن 15 سالگی به اخذ دیپلم کامل متوسطه و پس از سه سال در 18 سالگی بهدریافت درجه لیسانس حقوق نایل آید. او پس از پایان دوره دانشکده حقوق به استخدامبانک ملی ایران درآمد و دو سال بعد، در سال 1315 همراه نخستین گروه اعزامی از سویبانک ملی ایران برای تحصیل در رشته حسابداری به انگلستان رفت، و این دوره را که مدتآن هشت سال بود در پنج سال به پایان رسانید و با موافقت بانک ملی ایران دو سال نیزدر مدرسه اقتصاد لندن به تحصیلات عالی در رشته اقتصاد پرداخت و در این رشته موفق بهدریافت درجه فوق لیسانس شد.

بازگشت اسمعیل عرفانی به میهن، تا پایان جنگجهانی دوم به طول انجامید. در این زمان او نخستین حسابدار خبره ای بود که بهایران برگشت و در بانک ملی ایران به خدمت ادامه داد و به دستور مدیر عامل وقت اینبانک، به بررسی و بازنگری سازمان بانک یاد شده مأموریت یافت.

و........