• ساختار نمایشنامه ایرانیان :

این نمایشنامه از هیچ دید در آنچه آن را داستان شناسی می نامیم (برابری است برای واژه فرنگی، دراماتولوژی، اندوه نامه یا تراژدی) نیست، گاهی خرده می گیرند كه ما نمی توانیم، تراژدی را به اندوه نامه، غم نامه، یا واژه دیگر پارسی از این دست برگردانیم، تو گویی كه واژه های فرنگی، واژه هایی خدایانه اند و از آسمان به زمین افتاده اند. تافته هایی جدا بافته كه در هیچ زبان دیگر، همتایی، برابری، برای آنها نمی توان یافت، اما اندوه نامه در پارسی بسیار رساتر، روشن تر، سخته تر و شیواتر از تراژدی است.

به هر روی همه كسانی كه با داستان شناسی اندكی آشنایی دارند می دانند كه اندوه نامه یا تراژدی به داستانی نمایشی گفته می شود كه ساختاری یك پاره و یكپارچه دارد. به سخنی دیگر، همه داستان بر گرد رخدادی یگانه درمی تند و پدید می آید و پیش می رود. آن رخ داد هم، رخدادی است اندوه بار، فاجعه آمیز، كه نیروهای كور جهان آن را پدید می آورند. این ساختار تراژدی است. یكی از برجسته ترین نمونه های این گونه از داستان نمایشی در ادب پارسی، داستان رستم و سهراب است كه به گمان، همه شما با آن آشنایید. همه این داستان درتنیده شده است بر گرد آن رخداد بنیادین كه مرگ فاجعه بار سهراب است به دست رستم. هر بن مایه داستانی، هر رخدادی كه شما در این داستان بكاوید و بنگرید در پیوند است با آن رخداد هسته ای كه چكاد، اندوه نامه هست و گرِه جای آن. ما این ساختار را به هیچ روی آنچنان كه جناب آقای دكتر داوری هم به نمونش و اشارت گفتند در ایرانیان آشیل نمی یابیم. این بیشتر اندوه نامه ای است از گونه مویه، سوگ سُرودی است تا این كه تراژدی باشد.

و.......