فهرست عنوانهاي اصلي

عنوان................................................................................................................ صفحه

چكيده................................................................................................................... 1

مقدمه.................................................................................................................... 2

فصل اول: كليات ............................................................................................... 8

مبحث اول: فوايد عملي تميز مسؤوليت قرار‌دادي و قهري ........................... 12

گفتار اول : تفاوت در جنبه‌هاي ماهوي.................................................................... 12

گفتار دوم : تفاوت در جنبه‌هاي شكلي..................................................................... 21

مبحث دوم : ماهيت مسؤوليت مدني پزشك.................................................... 26

گفتار اول : نظريه مسؤوليت قهري........................................................................... 26

گفتار دوم : نظريه مسؤوليت قراردادي...................................................................... 30

گفتار سوم : نظريه منتخب....................................................................................... 35

مبحث سوم : انتخاب و جمع ميان مسؤوليت قراردادي و قهري.................... 39

فصل دوم: قرار‌داد پزشكي ........................................................................... 44

مبحث اول: اركان قرار‌داد پزشكي .................................................................. 48

گفتار اول: تراضي ................................................................................................. 48

گفتار دوم: اهليت .................................................................................................. 59

گفتار سوم: مورد معامله در قرار‌داد پزشكي ............................................................. 70

گفتار چهارم: مشروعيت جهت معامله...................................................................... 78

مبحث دوم: ماهيت حقوقي و خصوصيات قرار‌داد پزشكي............................ 80

گفتار اول: ماهيت حقوقي قرار‌داد پزشكي ............................................................... 80

گفتار دوم: خصوصيات قرار‌داد پزشكي................................................................... 93

فصل سوم: تعهدات قرار‌دادي پزشك ......................................................... 99

مبحث اول: تعهد به درمان بيمار ................................................................... 100

گفتار اول- قاعده كلي: تعهد به وسيله .................................................................. 101

گفتار دوم- استثنائات قاعده: تعهد به نتيجه............................................................ 105

گفتار سوم: تحليل تعهد پزشك در قانون مجازات اسلامي ...................................... 120

مبحث دوم: تعهد به ادامه درمان ................................................................... 122

گفتار اول : تبيين تعهد به ادامه درمان..................................................................... 122

گفتار دوم: اسباب معافيت از تعهد......................................................................... 125

مبحث سوم: داشتن مهارت و رعايت موازين فني و علمي و نظامات دولتي 129

گفتار اول: داشتن مهارت و قابليت علمي .............................................................. 130

گفتار دوم: رعايت موازين فني و علمي ................................................................. 134

گفتار سوم: رعايت نظامات دولتي ........................................................................ 140

مبحث چهارم: تعهد به آگاه نمودن بيمار ...................................................... 145

گفتار اول: رضايت آگاهانه ................................................................................... 146

گفتار دوم: آگاه سازي در مراحل مختلف درمان..................................................... 151

گفتار سوم: محدوده تعهد بر آگاه سازي ................................................................ 157

مبحث پنجم: اخذ رضايت بيمار..................................................................... 165

گفتار اول: رضايت به درمان ................................................................................ 166

گفتار دوم: معافيت پزشك از اخذ رضايت ............................................................ 167

مبحث ششم: عدم افشاي اسرار بيمار ........................................................... 174

گفتار اول: اركان مسؤوليت افشاي اسرار پزشكي.................................................... 176

گفتار دوم: مواردي كه افشاي سر جايز است ......................................................... 178

فصل چهارم: شرائط مسؤوليت قرار‌دادي پزشك................................. 188

مبحث اول: نقض قرار‌داد پزشكي ................................................................. 189

گفتار اول: وجود قرار‌داد پزشكي .......................................................................... 189

گفتار دوم: عدم اجراي تعهد (خطاي پزشكي)........................................................ 199

مبحث دوم: ورود خسارت ............................................................................ 234

گفتار اول: اقسام خسارت .................................................................................... 234

گفتار دوم: شرائط خسارت قابل مطالبه ................................................................. 244

مبحث سوم: رابطه سببيت .............................................................................. 258

گفتار اول: رابطه سببيبت و تميز سبب در تعدد اسباب............................................. 259

گفتار دوم: تأثير اسباب خارجي بر مسئوليت پزشك ............................................... 266

مبحث چهارم : شرط عدم مسؤوليت قراردادي (شرط برائت)..................... 289

گفتار اول : نظريه شرط عدم مسؤوليت (معافيت از تقصير)...................................... 290

گفتار دوم : نظريه شرط عدم مسؤوليت (جابجايي بار دليل).................................... 294

نتايج.................................................................................................................... 302

پيشنهادها.............................................................................................................. 307

فهرست منابع ....................................................................................................... 311

فهرست مطالب...................................................................................................... 327

چكيده

 

تعهداتي كه پزشك در درمان بيمار دارد، اعم از اين كه با رضايت بيمار يا بدون رضايت او شروع به درمان او نمايد، يكسان است و ميزان خسارت قابل جبران نيز در هر دو صورت، بطور مقطوع در قانون مجازات اسلامي تعيين شده است، لذا تعيين نهائي قرار‌دادي يا قهري بودن مسؤوليت پزشك مشكل است. تأكيد قانونگذار بر ضرورت حصول رضايت بيمار در مشروعيت اعمال پزشكي و پيش بيني شرط برائت، نظريه قرار‌دادي بودن مسؤوليت پزشك را تقويت مي‌نمايد و تعهدات قانوني و حرفه‌اي پزشك به عنوان تعهدات قانوني مترتب بر قرار‌داد بحساب مي‌آيند.

رابطه پزشك و بيمار، قرار‌داد خصوصي موضوع ماده 10 قانون مدني است و با در نظر گرفتن طبيعت خاص خود تابع شرائط عمومي صحت قرار‌داد‌ها است. پزشك به موجب قرار‌داد مذكور متعهد به درمان بيمار مي‌گردد و در راه رسيدن به شفاي بيمار، با رعايت موازين فني و علمي و نظامات دولتي و آگاه نمودن بيمار از آثار و نتايج معالجه تلاش مي‌نمايد. بدست نيامدن نتيجه مطلوب، في نفسه دلالتي بر نقض قرار‌داد و تحقق مسؤوليت پزشك ندارد و بايد تقصير پزشك ثابت گردد (مسؤوليت مبتني بر تقصير).

قانونگذار بنا به مصالحي، صرف ورود خسارت به بيمار را اماره تقصير ومسؤوليت پزشك قرار‌داد (ماده 319 قانون مجازات اسلامي) و پزشك براي رهائي از مسؤوليت بايد عدم تقصير خود و به طريق اولويت قطع رابطه سببيت را ثابت نمايد. براي تعديل مسؤوليت مفروض پزشك درماده 322 همان قانون، اجازه داده شده است كه پزشك قبل از شروع به درمان از بيمار تحصيل برائت نمايد. شرط برائت باعث معافيت پزشك از مسؤوليت ناشي از تقصير خود نمي‌گردد و فقط اماره تقصير وفرض مسؤوليتي را كه از ماده 319 استنباط گرديد تا حد «مسؤوليت مبتني بر تقصير» تقليل مي‌دهد.

بدين ترتيب نه مسؤوليت پزشك مسوولتي مطلق و بدون تقصير است و نه شرط برائت رافع تقصيرات پزشك در درمان است.

 

 و.........