قسمتی از فهرست و محتوا

برداشت اقتصاد نهادگرا و مطالعه اقتصاد اسلامي
وظایف نهادها
نهادها و تأثير آن در اقتصاد اسلامي
- نهاد مالكيت
تحليل نهادي از اقتصاد خرد (مدل تعادل عمومي والراس
درس‌هايي براي اقتصاد اسلامي

و........

==============

نهاد مالكيت

همان‌گونه كه اقتصاددانان نهادگرا تأكيد دارند يكي از نهادهايي كه نقش بسزايي را در عملكرد اقتصادي ايفا مي‌كند نهاد مالكيت است. نورث نهاد مالكيت را اينگونه تعريف مي‌كند: «نهاد مالكيت مجموعه‌اي است از حقوق كه به بررسي قوانين استفاده از دارايي‌ها و درآمدهاي ناشي از آن و توانايي انتقال يك دارايي يا منبع مولد ثروت مي‌پردازد» (واگلاس نورث،1377). اگر توان چانه‌زني اوليه را مفروض انگاريم، آنگاه وظيفه قوانين تسهيل مبادله سياسي و اقتصادي است براي مثال قوانين حق ثبت اختراع‌ها و قوانين اسرار تجاري وضع شده‌اند تا هزينه مبادلاتي را كه به نظر مي‌رسد مانع نوآوري و ابداع مي‌شود، كاهش دهند.

با توجه به وظيفه اصلي نهاد مالكيت بررسي مجدد حقوق مالكيت در اقتصاد اسلامی ضروري به نظر مي‌رسد. با مراجعه به ادبيات اقتصاد اسلامي، و در مرحله بعد معارف اسلامي متوجه مي‌شويم بعد از گذشت قرن‌ها هنوز توافقي در بين اقتصاددانان و متفكران اسلامی در زمينه حقوق مالكيت شكل نگرفته است. با توجه به فروپاشي كمونيسم و تضعيف نظرات آنان در زمينه مالكيت عمومي هنوز نشانه‌هايي از اين تفكر در بين متفكران اسلامي ديده مي‌شود (محمد علي گرامي، 1348). «اصلي كه بايد در همه حال مد نظر قرار گيرد، آن است كه مجموع دارائي‌هاي اجتماع در اصل متعلق به كل جامعه است و منافع خاص افراد تنها با مراعات مصالح عمومي اجتماع قابل رعايت و احترام است» (ايرج توتونچيان، 1378). از طرفي بعضي ديگر از متفكران بر مالكيت خصوصي اصرار دارند (جمعي از نويسندگان، 1374).

و..............