تأثیر تورم بر رشد اقتصادی در ایران با تاکید بر نااطمینانی

چکیده پدیده تورم بویژه در نرخهای بالا به طور مستقیم و تحیر مستقیم، هزینه زیادی را بر جامعه تحمیل می نماید. همچنین پیامدهای سوء از ناطمینانی تورم ناشی می شود. در این ارتباط، سؤالات زیر مطرح است: نرخ تورم و با اطمینانی، بر رشد اقتصادی در ایران چه تاثیری دارد؟ آیا نقطه تکست ساختاری بر رابطه میان تورم و رشد اقتصادی در ایران اثر می گذارد؟

مطالعه حاضر، به بررسی تأثیر تورم و با اطمینانی آن بر رشد اقتصادی در دوره ۸۶-۱۳۵۳ با در نظر گرفتن نقطه شکست ساختاری برای اقتصاد ایران و پاسخ به سوالات مطرح نشده می پردازد. برای برآورد مقادير اطمینان تورم از مدل واریانس ناهمسانی شرطی خود رگرسیو تعمیم یافته (GARCH استفاده شده و بر اساس تحلیل داده های مورد مطالعه، نقطه شکست ساختاری در نرخ تورم ۲۰ درصد تعیین گردیده است.

در الگوی مورد نظر این مطالعه رشد اقتصادی، تابعی از نرخ تورم، نرخ رشد حجم پول، نرخ رشد سرمایه ناخالص تابت حقیقی و تا اطمینانی تورم می باشد. نتایج تحقیق حاکی از آن است که تأثیر تورم بر رسد اقتصادی منفی می باشد. در سطوح کمتر از ۴۰ درصد این تأثیر منفی، کمترین مقدار و در نرخ های بالاتر، افزایش می یابد. همچنین تأثیر نااطمینانی تورم طی دوره مورد مطالعه بر رشد اقتصادی منفی است.

واژگان کلیدی: تورم، نااطمینانی تورم، رشد اقتصادی، شکست ساختاری، مدل واریانس ناهمسانی شرطی خود رگرسیو تعمیم یافته (GARCH)

مقدمه

از جمله اهداف کلان هر نظام اقتصادی، دستیابی به نرخ رشد بالا و با ثبات اقتصادی، کاهش نرخ تورم، ایجاد اشتغال کامل و توزیع عادلانه درآمد در کشور است.

تورم از جمله پدیده های مضر اقتصادی بوده و هزینه های زیادی را بر جامعه تحمیل می کند. از آثار مخرب تورم می توان به توزیع مجدد درآمد به نفع صاحبان دارایی و به زیان مزد و حقوق بگیران، افزایش نااطمینانی و بی ثباتی در اقتصاد کلان و در نتیجه کوتاه تر شدن افق زمانی تصمیم گیری و کاهش سرمایه گذاری بلند مدت و عوامل دیگر اشاره نمود.

نرخ تورم بالا و با نوسان زیاد موجب افزایش هزینه های مبادله و کاهش سرمایه گذاری در فعالیت های تولیدی و در نتیجه، کاهش رشد اقتصادی می شود. علاوه بر آن، دیدگاههای مختلف نسبت به تورم در آینده می تواند اثرات متفاوتی بر رشد داشته باشد. موضوع نااطمینانی تورم توسط اوکان در سال ۱۹۷۱ مطرح گردید. (1971 ,Okun) او به کمک تجزیه و تحلیل های آماری دریافت: کشورهایی که دارای نرخ تورم بالاتری هستند، عموما تغییرات تورمی بالاتری دارند. بنابراین، او كان تغییرات بالا را به عنوان شاخصی برای نااطمینانی به کار گرفت و معتقد بود تورم بالا با نا اطمینانی تورم همراه است.