فهرست مطالب

عنوان صفحه

فصل اول: طرح پژوهش

مقدمه . . . . . . 1

1-1 شرح و بيان مسئلهي پژوهش . . . . 2

1-2 ضرورت و اهميت پژوهش . . . . . 4

1-3 اهداف پژوهش . . . . . 5

1-3-1 هدف کلي پژوهش . . . . . 5

1-3-2 اهداف جزئي پژوهش . . . . 5

1-4 فرضيههاي پژوهش . . . . . 5

1-5 پيش فرضهاي پژوهش . . . . . 6

1-6 محدوديتهاي پژوهش . . . . 6

1-6-1 محدوديتهاي محقق خواسته . . . 6

1-6-2 محدوديتهاي غير قابل کنترل . . . 6

1-7 تعريف واژهها و اصطلاحات کليدي . . . . 7

1-7-1 تعاريف نظري . . . . 7

1-7-1-1 پيش پرش . . . . . 7

1-7-1-2 پرش عمودي . . . . . 7

1-7-1-3 کوفتگي عضلاني تأخيري . . . . 7

1-7-1-3-1 تقلا . . . . 7

1-7-2 تعاريف عملياتي . . . . 7

1-7-2-1 پيش پرش . . . . . 7

1-7-2-2 پرش عمودي . . . . . 7

1-7-2-3 کوفتگي عضلاني تأخيري . . . 7

1-7-1-3-1 تقلا . . . . 7

2

1-8 قلمرو تحقيق . . . . 8

عنوان صفحه

فصل دوم: مباني نظري و ادبيات پيشينه

مقدمه . . . . . 9

2-1 مباني نظري پژوهش . . . . 10

2-1-1 دستگاههاي انرژي . . . . . 10

2-1-2 انواع انقباض عضلاني در فعاليتهاي ورزشي . . . 11

2-1-2-1 انقباض هم طول . . . . . 11

2-1-2-2 انقباض هم تنش . . . . . 11

2-1-3 توان . . . . . 12

2-1-4 پرش عمودي . . . . 12

2-1-5 عوامل مؤثر بر پرش عمودي . . . . 13

2-1-6 روشهاي بهبود توان عضلاني . . . 13

2-1-7 عوامل مؤثر بر بهبود پرش عمودي . . . 14

2-1-8 تمرينات پلايومتريك . . . . 15

2-1-9 ويژگي فيزيولوژيکي تمرينات پلايومتريك . . . 16

2-1-10 ويژگي مکانيکي تمرينات پلايومتريك . . . . 21

2-1-11 طراحي تمرينات پلايومتريك . . . 22

2-1-11-1 نوع تمرين . . . . 22

2-1-11-2 حجم تمرين . . . . . 22

2-1-11-3 شدت تمرين . . . . 23

2-1-11-4 تعداد جلسات در هفته . . . . . 23

أ

3

2-1-12 کوفتگي عضلاني تأخيري . . . . . 23

2-1-13 انواع کوفتگي عضلاني . . . . 23

2-1 - 14 علل بروز کوفتگي عضلاني تأخيري . . . 25

2-1-14-1 نظريه اسيدلاکتيك . . . . . 25

2-1-14-2 نظريه اسپاسم يا تشنج موضعي . . . . 25

2-1-14-3 نظريه آسيب بافت همبند . . . 26

2-1-14-4 نظريه ترشح آنزيمها . . . . 26

عنوان صفحه

2-1-14-5 نظريه التهاب . . . . 26

2-1-14-6 نظريه آسيب عضلاني

27

2-1-15 مطالعات و تحقيقات انجام شده در داخل کشور . . 28

2-1-15-1 مطالعات و تحقيقات انجام شده در داخل کشور در زمينه تمرينات پلايومتريك . 28

2-1-15-2 مطالعات و تحقيقات انجام شده در داخل کشور در زمينه کوفتگي عضلاني تأخيري . . 29

2-1 - 16 مطالعات و تحقيقات انجام شده در خارج کشور . . 30

2-1-16-1 مطالعات و تحقيقات انجام شده در خارج کشور در زمينه تمرينات پلايومتريك . 30

2-1-16-2 مطالعات و تحقيقات انجام شده در داخل کشور در زمينه کوفتگي عضلاني تأخيري . . 34

2-1-17 نتيجهگيري از تحقيقات گذشته . . . . 35

فصل سوم: روششناسي پژوهش

مقدمه . . . . . . 37

3-1 روش پژوهش . . . . 38

3-2 جامعهي آماري پژوهش . . . . 38

3-3 حجم نمونه و روش نمونهگيري . . . 38

3-4 طرح پژوهش . . . . 38

ب

4

3-5 متغيرهاي پژوهش . . . . . 39

3-5-1 متغير مستقل . . . . . 39

3-5-2 متغير وابسته . . . . . 39

3-6 ابزار اندازهگيري متغييرهاي پژوهش . . . 39

3-6-1 ابزار مورد استفاده جهت اندازهگيري ويژگيهاي آنتروپومتريکي . . . 39

3-6-2 ابزار مورد استفاده جهت اندازهگيري پرش عمودي . . 39

3-6-3 ابزار مورد استفاده جهت اندازهگيري کوفتگي عضلاني تأخيري . . 39

3-6-4 ابزار مورد استفاده جهت اندازهگيري تقلا . . . . 39

3-6-5 ديگر ابزار مورد استفاده . . . . 39

3-7 مواد يا موارد اندازهگيري شده . . . . . 40

3-7-1 قد . . . . . 40

3-7-2 وزن . . . . . . 40

عنوان صفحه

3-7-3 شاخص تودهي بدني . . . . 40

3-7-4 اندازهگيري ميزان پرش عمودي . . . 40

3-7-5 اندازهگيري کيفيت مهارت ايپك و سرويس)آزمون محقق ساخته( . . 41

3-7-6 اندازهگيري کوفتگي عضلاني تأخيري . . . 42

3-7-7 انددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددازه گيدددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددري

تقلا 42

3-8 روش اجراي پژوهش . . . . . 43

3-9 روش هاي جمعآوري دادهها . . . . . 44

3-10 روشهاي آماري . . . . . 45

فصل چهارم: يافتههاي پژوهش

مقدمه . . . . . . 46

ج

5

4-1 مقايسه شاخصهاي جمعيتشناسي دو گروه پژوهش . . 47

4-2 تحليل تفاوت گروههاي پژوهش از حيث پرش عمودي . . 48

4-3 تحليل تفاوت گروههاي پژوهش از حيث کيفيت مهارت اسپك منطقه چهار . . 51

4-4 تحليل تفاوت گروههاي پژوهش از حيث کيفيت مهارت اسپك منطقه دو . 52

4-5 تحليل تفاوت گروههاي پژوهش از حيث مهارت سرويس . . 54

4-6 تحليل تفاوت گروههاي پژوهش از حيث کوفتگي عضلاني تأخيري . . . 55

4-7 تحليل تفاوت گروههاي پژوهش از حيث ميزان تقلا . . . . 56

4-8 خلاصه فصل . . . . . 57

فصل پنجم: بحث و نتيجه گيري

مقدمه . . . . . . 59

5-1 خلاصهاي از بيان مسئله و روش اجراي پژوهش . . . 60

5-2 يافته ها بطور کلي و به تفکيك اهداف پژوهش . . . 61

5-3 بحث و نتيجهگيري و مقايسهي يافتههاي همخوان و ناهمخوان . . 62

5 - 3 - 1 مقايسه شاخصهاي جمعيتشناسي دو گروه پژوهش . . 62

5 - 3 - 2 تحليل تفاوت گروههاي پژوهش از حيث پرش عمودي . . . 62

5 - 3 - 3 تحليل تفاوت گروههاي پژوهش از حيث کيفيت مهارت اسپك منطقه چهار و دو . . 63

5 - 3 - 4 تحليل تفاوت گروههاي پژوهش از حيث مهارت سرويس . . . 64

عنوووووووووووووووووووووووووووووووووووووووووووووووووووووووووووووووووووووووووووووان

صفحه

5 - 3 - 5 تحليل تفاوت گروههاي پژوهش از حيث کوفتگي عضلاني تأخيري . . 65

5 - 3 - 6 تحليل تفاوت گروههاي پژوهش از حيث ميزان تقلا . . 66

5-4 پيشنهادهاي عملي حاصل از پژوهش . . . 66

5-5 پيشنهادهاي کاربردي . . . . . 66

5-6 پيشنهادهاي مطالعاتي . . . . 67

د

6

پيوست 1 68

پيوست 2 69

پيوست 3 70

پيوست 4 71

منابع و مآخذ . . . . . 72

فهرست جدولها

عنوان صفحه

جدول 3 - 1 . طرح پژوهش . . . . 38

جدول 3 - 2 . مقياس بورگ . . . . 43

جدول 4 - 1 . اطلاعات کلي آماري مربوط به خصوصيات جمعيتشناسي آزمودنيها . . 47

ه

7

جدول 4 - 2 . آزمون همساني ماتريسهاي کواريانس باکس براي متغير پرش عمودي . 48

جدول 4 - 3 . آزمون تحليل تأثيرات درون گروهي با برقراري شرط کرويت در متغير پرش عمودي . 49

جدول 4 - 4 . آزمون فرض تأثير تغييرات بين گروهي در متغير پرش عمودي . . 50

جدول 4 - 5 . خلاصه آمارههاي مهم تحليلهاي استنباطي پژوهش . . 58

شکل 3 - 1 . امتيازبندي زمين واليبال . . . . 41

شکل 4 - 1 . نمودار خطي تغييرات پرش عمودي در 2 نوبت آزمون بر حسب سانتيمتر . . 50

شکل 4 - 2 . نمودار خطي تغييرات مهارت اسپك منطقه 4 در 2 نوبت آزمون . . 52

شکل 4 - 3 . نمودار خطي تغييرات مهارت اسپك منطقه 2 در 2 نوبت آزمون . . 53

شکل 4 - 4 نمودار خطي تغييرات مهارت سرويس در 2 نوبت آزمون. . . 54

شکل 4 - 5 نمودار خطي تغييرات کوفتگي عضلاني تأخيري در 8 هفته آزمون . . 56

شکل 4 - 6 . نمودار خطي تغييرات ميزان تقلا در 8 هفته آزمون . . . 57

طرح پژوهش

 

چكيده
زمينه: در تمرينات پلايومتريك حرکات شبيه سازي شده با مهارتهاي اصلي ورزش مورد نظر با هدف
افزايش توان بازيکن بکار برده ميشوند. هدف اين مطالعه، اثر سنجي 8 هفته تمرين پلايومتريك با و بدون
مانع کوتاه بر ارتفاع پرش و کيفيت مهارتهاي اسپك و سرويس واليباليستهاي دختر ماهر بود.
روش شناسي: به روش تصادفي جفت شده، 20 واليباليست زن ماهر 14 تا 27 ساله در دو گروه تمريني با و
بدون مانع قرار گرفتند. برنامه تمريني دو گروه مشابه و شامل سه جلسه تمرين 5 / 1 ساعته در هفته براي 8
هفته بود. در هر جلسه تمريني، 30 دقيقه از وقت به تمرينات پلايومتريك اختصاص مييافت. گروه با مانع
اين تمرينات را با استفاده از يك مانع ) 3 در 3 در 60 سانتيمتري( مقوايي توپر انجام ميدادند. وجود مانع
موجب ميشدکه انجام پيش پرش اجباري شده و پرش در محل دقيقتري صورت پذيرد. ميزان کوفتگي
عضلاني تأخيري و تقلاي آزمودنيها توسط مقياسهاي تخصصي هفتهاي يك بار اندازهگيري شد تا اطمينان
حاصل شود که فشار تمرينات دو گروه مطالعه همسان است. ميزان پرش توسط آزمون پرش سارجنت
اصلاح شده و کيفيت مهارت اسپك و سرويس با آزمونهاي تخصصي در دو مرحله پيش و پس از دورهي
تمرين اندازهگيري شد. تحليل آماري از طريق تحليل واريانس براي دادههاي مکرر انجام شد.
يافته ها: در سه آزمون پرش عمودي، مهارت اسپك، و مهارت سرويس تفاوت بين گروهي و تعاملي گروهها
غير معنادار بود ) 05 / 0 ≤ P (. اين به معناي همساني دو گروه تجربي و شاهد از ابتدا تا انتهاي تحقيق است.
به هرحال، تفاوتهاي درون گروهي هر سه آزمون مهارتي معنادار و به معناي پيشرفت معنادار دو گروه بود.
در پرش عمودي، گروه با مانع 9 / 2 و گروه بدون مانع 9 / 1 سانتيمتر پيشرفت نمود ) 006 / 0 = P و
66 / 9 (= 18 و 1 ) F (. در انواع اسپك، گروه با مانع حدود 40 % و گروه بدون مانع حدود 22 % پيشرفت نمود
( 032 / 0 ≥ P و 41 / 5 (≤ 18 و 1 ) F (. در مهارت سرويس، گروه با مانع 47 % و گروه بدون مانع 31 % پيشرفت
نمود ) 000 / 0 = P و 96 / 27 (= 18 و 1 ) F (. در طول 8 هفته تمرين، هر دو گروه از حيث تقلا مشابه بودند و
تقلايي در حدنسبتاً سخت انجام داده بودند. هيچ يك از مقايسههاي بين گروهي، درون گروهي، و تعاملي
براي عامل تقلا معنادار نبود ) 05 / 0 ≤ P (. از حيث کوفتگي، دو گروه در طول 8 هفته تمرين حداقل کوفتگي
ممکن را داشتند. براي اين عامل، فقط مقايسه درون گروهي معنادار بود ) 006 / 0 = P و 66 / 9 (= 18 و 1 ) F ( و
نشان ميداد که در طول تمرينات کوفتگي هر دو گروه کاهش معناداري داشته است.
بحث و نتيجهگيري: غير معنادار بودن تفاوتهاي بين گروهي و تعاملي دو گروه نشان از موفقيت محقق در
معادل سازي دو گروه شاهد و تجربي در ابتداي تحقيق دارد. بالا بودن سطح تقلا و پايين بودن سطح کوفتگي
نيز دلالت بر موفقيت محقق در تنظيم بار جلسات تمريني دارد. نتايج نشان داد که، در هر سه عامل مهارتي،
هر دو گروه پيشرفت معنادار داشتند. بنابراين، هر دو سبك تمريني براي مربيان قابل توصيه است. در هر سه
عامل مهارتي اندازهگيري شده، گروه تمرين با مانع پيشرفت بيشتري داشت، ولي اين تعامل در سطح 50 / 0
معنادار نبود. بنابراين، هنوز نميتوان با قاطعيت گفت که استفاده از مانع کم ارتفاع مطلوبتر است. افزايش
حجم نمونه و يا حجم و دوره تمريني در مطالعات بعدي ممکن است صحت و سقم اين مدعا را بهتر نشان
دهد.
واژه هاي کليدي: واليبال، پيشپرش، عملکرد ورزشي، کوفتگي عضلاني تأخيري، تقلاي درک شده.